Onder kennis verstaan we theoretische kennis die je uit boeken, via multimedia of internet kunt leren. Als je er klaar voor bent kun je je aanmelden voor het Centrale Examen. Je krijgt 100 meerkeuzevragen over alle theorie, en je hebt 2 uur de tijd om de juiste antwoorden te geven. Je mag maximaal 25% foute antwoorden geven. Als je meer fouten maakt, dan maken we een analyse om te zien welke kennis er nog ontbreekt en krijg je een studieadvies. Hierna krijg je één gratis herkansing.




Voor dit Examen dien je de volgende zaken grondig te leren - In deze volgorde:
De Ethische Code voor Counsellors en Coaches - Op onze site en in de Syllabus.

De Feedbackregels - Op onze site in in de Syllabus.

De Kunst van het Counsellen - Training van de Vaardigheden - CD-Pakket van ons.

Het Counsel en Coach Werkboek - Het Enneagram als Procesmodel - 28 pagina's.
- Op onze site bij de Downloads. (Aanbevolen om door te nemen, niet voor het examen.)

De Juridische Handleiding - Ben W. Wellink - 36 pagina's.
- Op onze site bij de Downloads. (Kun je na stromingen in de psychologie leren.)




Deskundig hulpverlenen - Een model, vaardigheden en methoden (v.a. de 7de druk)
Gerard Egan - 418 pagina’s - Uitgeverij: Van Gorcum - Assen - ISBN 90 232 2947 9

Stromingen in de psychologie - William E. Glassman / Hans Geluk
354 pagina’s - Uitgeverij: Westland nv - Schoten - ISBN 90 5574 100 0

An Introduction to Counselling - John McLeod
540 pagina’s 2de editie / 640 pagina's 3de editie. - Uitgeverij: Open University Press
ISBN 0 335 21189 5 (pb) of 0 335 21190 9 (hb) (Paperback is ca. de helft goedkoper.)

Handboek ontwikkelingsgericht coachen - Rudy Vandamme
365 pagina’s - Uitgeverij: Nelissen - ISBN 90 244 16302
 

---

Kennis - Algemene Leerdoelen en Examen
De gekozen studieboeken zijn helder, duidelijk en doelgericht geschreven. Er staat geen woord te veel of te weinig in. Naast een uitvoerige behandeling van de lesstof, die alle gewenste leerdoelen uitdiept, staan er tal van oefeningen in die je zelfstandig, met medestudenten of tijdens de praktijktrainingen kunt doen. Die oefening, het in de praktijk brengen van de kennis, is noodzakelijk om de stof werkelijk te begrijpen. Kennis - Praktijk Training - Innerlijke Groei vormen één geheel. Het uiteindelijke leerdoel is dat je goed kunt counsellen en coachen. Dit is te bereiken door de kennis die je leert direct toe te passen tijdens de trainingen. Hierdoor kun je veranderen en je counsellings- en coachingsvaardigheden verbeteren.

De specifieke leerdoelen van de studieboeken kun je in de boeken zelf vinden. Samengevat zijn die:

- de Kennis weten te reproduceren (Meerkeuze vragen)
- de verschillende soorten Kennis met elkaar in verband weten te brengen (Meerkeuze vragen)
- de Kennis begrijpen (Meerkeuze vragen)
- de Kennis toepassen in de praktijk (Training en Scriptie)
- de Kennis gebruiken voor je Innerlijke Groei (Vrije keuze en Scriptie)

De eerste drie punten worden getest door meerkeuzevragen. De examenvragen gaan alleen over de lesstof in die boeken, de ethische code en de feedbackregels. Sommige antwoorden op de vragen zijn er rechtstreeks in te vinden, andere vragen testen je begrip. Daarin worden verschillende feiten met elkaar gecombineerd. Een derde soort vragen gaat nog wat dieper, die kun je pas beantwoorden als je de stof hebt verwerkt en vanuit die kennis logisch kunt beredeneren wat het antwoord zou kunnen zijn. Sommige antwoorden kun je alleen weten als je de theorie hebt toegepast in de praktijk.

Het examen is zonder meer pittig te noemen. De reden hiervoor is, dat we willen dat je een kwalitatief goede basis legt, waarvan je in de jaren daarna kunt profiteren. Je studeert voor een nieuwe professie, een professie waarin je met mensen te maken hebt die je probeert te helpen. We vinden dat flink blokken op de zes beste boeken die we konden vinden best mag. Een paar keer doorlezen is niet genoeg, je dient de inhoud te kunnen dromen. In de jaren die volgen leggen we minder nadruk op parate en essentiële kennis, maar meer op kunnen doen, een ruim begrip en creativiteit. Hiervoor heb je wel die stevige theoretische basis nodig, omdat je anders te zweverig bezig kunt zijn en mensen van de regen in de drup kunt helpen zonder te weten hoe dat komt. Naast deze zes verplichte boeken, kun je natuurlijk nog veel meer bestuderen. Je kunt b.v. al zaken lezen in de richting van je specialisatie, zodat je dat niveau sneller kunt doen.

We raden je aan om voor jezelf uit te vinden hoe je het makkelijkst studeert. Voor de één is dat het reserveren van een vaste tijd in de week, voor een ander is chaotisch leren meer geschikt, terwijl een derde liever een paar maanden achter elkaar doorleert. Voor sommige mensen zijn boeken haast heilig, anderen sparen hun markerstift niet. Hardop lezen, visualiseren, mediteren, herhalen, op een bandje zetten, uittreksels maken, bespreken etc. zijn methoden om de stof te leren. Op internet en in diverse boeken zijn tal van leermethoden te vinden. Je dient je eigen methode en tempo te vinden. Op onze site staan vele oefenvragen die de gehele theorie bestrijken, waardoor je je goed op het examen kunt voorbereiden. Je kunt examen doen wanneer je er klaar voor bent.

Laat de theorie steeds vooruit lopen op de praktijk, zodat de trainer niet al te veel tijd kwijt is om de basisbegrippen uit te leggen. Hierdoor kun je de tijd voor de praktijktrainingen optimaal benutten. De praktijktrainingen beginnen twee keer per jaar. De kans is groot dat het een aantal maanden duurt voordat je met de praktijk kunt beginnen. Die tijd kun je benutten om de theorie alvast te bestuderen, zodat je goed voorbereid bent.

Integreer de theorie en het begrip dat je krijgt door de praktijkervaring in je eigen wezen, zodat je innerlijk groeit en het counsellen en coachen een werkelijkheid voor je wordt. Vragen over de theorie kun je stellen in ons forum, op de mailinglist of rechtstreeks aan je studiecoach.
 

---

Kennis - De Kunst van het Counsellen

De Kunst van het Counsellen - Training van de Vaardigheden bestaat uit 5 cd’s en een uitgebreid boek waarin de tekst van de cd's staat, aangevuld met vragen, cases, oefeningen, diverse trainingsmethoden en opdrachten. Alle vaardigheden die je tijdens het counsellen of coachen nodig hebt zitten erin. Je kunt het geheel zelfstandig bestuderen en oefenen, zodat je tijdens de trainingen goed beslagen ten ijs komt.

Leerdoelen van dit pakket:

• Iedere counsellingsvaardigheid kunnen omschrijven.
• De verschillen weten tussen de vaardigheden.
• Weten wanneer je een vaardigheid kunt toepassen.
• Een toegepaste vaardigheid herkennen en benoemen.
• Goed kunnen luisteren naar de cliënt.
• Kunnen oppikken van de signalen van de cliënt.
• Je kunnen inleven in de gedachten- en gevoelswereld van de cliënt.
• Adequaat reageren op wat de cliënt zegt.
• Samen met diverse modellen, kennis en praktijktraining kunnen counsellen.
• Een counsellor of coach zijn.

Je leert:
Hoe een counselgesprek kan verlopen - Open vragen - Parafraseren - Reflecteren - Gesloten vragen - Specifieke vragen - Verderreikende vragen - Exploratie - Inventariseren - Intuïtie - Inschatten van een probleem - Herkenning - Aandacht richten - Focussing - Informatie geven - Nieuwe informatie - Brainstormen - Zelfonthulling - Onmiddellijkheid - Directheid - Assertiviteit - Echtheid - Uitdagen - Zelfuitdaging - Modelling - Motiveren - Omgaan met weerstanden - Confrontatie - Luisteren - Begrip - Empathie - Diepere Empathie - Huiswerk - Humor - Open staan - Respect - Echtheid - Afstemmen - Acceptatie - Aandacht schenken - Vertrouwensband - Tijd, Ruimte en Stilte.

Via:
5000 Mondelinge Oefeningen
222   Cases / Situaties / Problemen
130   Schriftelijke Vragen
15    Opdrachten
7      Trainingsmethoden

De kennis die je leert, testen we via de meerkeuzevragen van het eindexamen. In je scriptie over de praktijktraining zien we hoe goed je de vaardigheden in de praktijk kunt toepassen.
 

---

Kennis - Het Counsel en Coach Werkboek - Het Enneagram als Procesmodel
 
Problemen oplossen.
Het boek: “Counselling, Coaching en het Enneagram als procesmodel.” leert je psychologische en praktische problemen oplossen. Het is geschreven voor mensen die hun eigen problemen willen oplossen en voor de professionele hulpverlener. Het is geen “magische nieuwe methode”, wel een “blauwdruk” en het kan je tot diepere inzichten brengen.
 
Archetype.
Het boek laat je het “archetype” zien van hoe ieder probleem opgelost kan worden. Door dit boek leer je, hoe je het enneagram als procesmodel kunt gebruiken voor het oplossen van problemen. (Het gaat dus niet over de bekende typenleer van het enneagram, hoewel er wel een verband is tussen iemand zijn type en het punt waarop hij of zij vaak vast komt te zitten.)
 
In 9 heldere stappen.
In negen heldere stappen ga je van je probleem naar de oplossing ervan. Het laat je duidelijk zien wat je op een bepaald moment nodig hebt om verder te komen. Het laat je ook zien waarom mensen vaak falen en (hun leven lang) in een kringetje rond draaien.
 
Ieder soort probleem.
Goede hulpverleners en succesvolle probleemoplossers maken (vaak intuïtief) gebruik van dit symbool. Ongeacht de therapie of methode die ze gebruiken. Met de hulp van het enneagram kun je ieder doel bereiken, onafhankelijk van je uitgangspositie. Of je nu persoonlijke, psychische, medische, zakelijke, technische problemen voor jezelf of je cliënten oplost, het proces hiervan is altijd gelijk.
 
De Bron.
Aangezien deze eeuwenoude “esoterische” kennis lange tijd verborgen is geweest en er in deze vorm nog niets over het enneagram is gepubliceerd, heb ik lang geaarzeld het te publiceren. Mijn motivatie is dat het materiaal in dit boek inmiddels niet (meer) “esoterisch” is. Mijn voornaamste inspiratiebron was J.G.Bennett (in boekvorm) een leerling van G.I. Gurdijeff. Hij gaf het proces in grote lijnen weer en ik heb het toegespitst op Counselling / Coaching.
 
Wens.
Deze kennis brengt de mensheid een stap verder haar ontwikkeling. Het stelt de hulpverleners in staat om hun methoden te perfectioneren. Het helpt mensen met problemen om meer zelf te doen en onafhankelijker te worden van hun problemen, machthebbers, omgeving en ook hun hulpverleners.

---

Kennis - Deskundig Hulpverlenen

Gerard Egan bouwt in Deskundig hulpverlenen een systematisch beeld op van de vaardigheden waar het op aan komt in het hulpverleningsproces. Vaardigheden die iedereen in meer of mindere mate beheerst en van tijd tot tijd aanwendt, maar die bij uitstek tot de deskundigheid van de professionele hulpverlener behoren. De auteur onderscheidt drie fasen in het hulpverleningsproces:

• fase 1 - het identificeren en verhelderen van probleemsituaties.
• fase 2 - het stellen van doeleinden, het ontwikkelen van een aantrekkelijker scenario.
• fase 3 - actie, het zich bewegen in de richting van het gewenste scenario.

Deze fasen stellen telkens weer andere eisen aan zowel hulpverlener als hulpvrager. In deze ongewijzigde zevende druk verdeelt Gerard Egan de drie fasen in stappen, die aan het eind van elk hoofdstuk geëvalueerd kunnen worden. Tevens introduceert hij het begrip “schaduwzijde van het hulpverleningsproces”. Egan: “Door te begrijpen wat zich afspeelt in de schaduw, wordt het voor praktijkmensen mogelijk om niet alleen intelligent maar ook wijs te werk te gaan”.

Dit boek van Egan is een wereldwijd geaccepteerd standaardwerk, dat bij tal van opleidingen voor hulpverleners wordt gebruikt. Na het bestuderen van de vaardigheden van de cd’s, zul je via dit boek leren waar, wanneer en hoe je ze kunt toepassen, zodat je de cliënt systematisch kunt helpen om zijn problemen op te lossen. Als je de communicatievaardigheden beheerst en het model van Egan kunt toepassen, dan kun je later makkelijk naar andere modellen overstappen, als je dat wilt.
 

---

Kennis - Stromingen in de Psychologie

Inleidingen in de psychologie kenmerken zich in het algemeen door opsommingen van feiten, visies, theorieën. Dit boek niet. Stromingen in de psychologie reikt in de eerste plaats op een toegankelijke en boeiende manier werkbare concepten aan. Het is bij uitstek geschreven om het studenten en docenten naar de zin te maken. Het is een gedegen psychologisch handboek en een perfecte inleiding op het vakgebied. In het eerste deel van het boek worden vier hoofdstromingen binnen de psychologie besproken: het behaviorisme, de cognitieve, de psychodynamische en de humanistische psychologie, waar nodig aangevuld met inzichten vanuit de biologische visie op het menselijk functioneren. Het maakt duidelijk waar deze richtingen voor staan, hoe ze zich ontwikkeld hebben en wat de verschillen zijn. In het tweede deel wordt vanuit de genoemde stromingen gekeken naar een aantal kernthema's in de psychologie: ontwikkeling van de persoonlijkheid en sekse-bepaald gedrag, agressie, abnormaal gedrag en de behandeling daarvan. Bij het boek wordt een cd geleverd met toets- en verwerkingsvragen en -opdrachten, waarmee de student zijn kennis van de stof kan toetsen en middels feedback wordt geholpen, wanneer hij de stof onvoldoende beheerst. Verder staan op de cd* relevante artikelen uit kranten en tijdschriften die de actualiteit van het boek illustreren. Ook binnen het zelfsturend en projectgestuurd onderwijs een bruikbare uitgave.

Voor de theoretische ondergrond hebben we gekozen voor een standaard leerboek op het gebied van psychologie. Je leert er de wortels van het counselling kennen door de onderlinge verbanden tussen een vijftal psychologische stromingen / benaderingen te bestuderen:

• Biologische (Wel een stroming, is niet psychologisch.)
• Behavioristische
• Cognitieve
• Psychodynamische
• Humanistische

In het tweede deel wordt van elke stroming de visie weergegeven op verschillende belangrijke thema’s zoals:

• Ontwikkeling van het individu
• Op sociaal gedrag
• Psychische en psychiatrische problemen

* De bijgeleverde cd hoef je niet te bestuderen.
 

---

 
Kennis - De Juridische Handleiding

Het beroep counsellor valt niet onder de zogenaamde reguliere gezondheidszorg, dat wil zeggen dat dit beroep geen wettelijk beschermde titel kent. Ieder die dat wil mag zich zo noemen. Of dat zinvol is, zonder gedegen beroepsopleiding, is nog maar de vraag.

Het beroep coach valt helemaal niet onder de gezondheidszorg. Dat is ook logisch, omdat een coach geen mensen geneest of ze expliciet bij een genezingsproces helpt. Een coach helpt mensen (die gezond zijn) beter functioneren. Bij een mogelijke ziekte, lichamelijk of psychosociaal, verwijst een coach zijn of haar cliënt hiervoor door naar een specialist op dat gebied. Ook dit beroep kent geen wettelijk beschermde titel. Veel mensen, ook zonder gedegen scholing op dit gebied noemen zich coach.

Counselling als hulpverleningsmodel wordt zowel in Nederland als het buitenland, vaak gebruikt. Omdat counselling in Nederland niet geheel (Zie hoofdstuk 3.) onder de wet BIG valt, is het niet altijd even duidelijk welke wetten wel voor counsellors gelden.

Deze handleiding geeft de wettelijke positie aan van counsellors. Dezelfde wetten kunnen gelden voor coaches en een groot aantal (alternatieve / psychosociale) hulpverleners. Welke wetten van toepassing zijn, hangt o.a. af van de hulp die je biedt.

Voor counsellors e.a. is het belangrijk dat ze deze wetten kennen en toepassen. Wetten of regels zijn er ter bescherming van jezelf en je cliënten. Ze zijn ontstaan vanuit de praktijk. Het negeren van wetten en regels kan een risico met zich meebrengen. Degene die ze negeert is aansprakelijk voor de gevolgen ervan.
 

---

Kennis - An Introduction to Counselling

Er bestaat nog geen Nederlands standaard leerboek voor counselling. We hebben daarom gekozen voor een zeer goed en wereldwijd gebruikt Engelstalig boek. Een boek waar alles in staat wat je dient te weten over counselling. Het boek van McLeod leest makkelijk weg, zelfs makkelijker dan sommige vertaalde boeken. Mensen die moeite hebben met Engels mogen i.p.v. dit boek, kiezen voor “Leerboek Gesprekstherapie”. Dat is eveneens een goed boek, maar leest wat minder makkelijk en vereist een wat hoger abstractieniveau. Hier een overzicht van de hoofdthema’s die John McLeod uitdiept:

• Een algemene introductie.
• Culturele en historische oorsprong van counselling.
• Psychodynamische benadering.
• Cognitieve - behavioristische benadering.
• Person - Centred benadering.
• Werken binnen verschillende settings.
• Feministische benaderingen.
• Werken met verhalen / metaforen.
• Multiculturele benadering.
• Begrip van theoretische verscheidenheid; de “merknamen” en speciale ingrediënten.
• Combineren van verschillende benaderingen: eclecticisme en integratie.
• Het proces van counselling.
• The politics of counselling.
• Moraal, waarden en ethiek in counselling.
• Counsellen binnen een organisatie.
• Verschillende soorten counselling.
• De rol van wetenschappelijk onderzoek.
• Vaardigheden en kwaliteiten van een effectieve counsellor.
• Training en supervisie in counselling.
• Verder dan een introductie, terugblik en toekomstvisie.

This thoroughly revised and expanded version of the best-selling text, An Introduction to Counselling provides a comprehensive introduction to the theory and practice of counselling and therapy. It is written in a clear, accessible style, covers all the core approaches to counselling, and takes a critical, questioning approach to issues of professional practice. This second edition includes new chapters on systemic, feminist, narrative and multiculturalist approaches to counselling; a new chapter on power, and the way that power can be used and abused in counselling; and a new chapter that examines ways of making sense of the actual process of counselling. In addition, the text has been further enlivened by short, illustrative vignettes or case studies. Thoroughly up-to-date, with exhaustive references. An Introduction to Counselling is a classic introduction to its subject.

John McLeod is Professor of Counselling at the University of Abertay Dundee. He has practised as a counsellor in student and marital counselling settings, as well as being involved in training, research and consultancy with many occupational groups; including nurses, social workers and emergency services personnel.
 

---

Kennis - Leerboek Gesprekstherapie (Voor wie niet het Engelse boek kiest.)

Sinds Carl Ransom Rogers in 1942 de beginselen van de cliëntgerichte psychotherapeutische benadering formuleerde, is er veel gebeurd. Met behoud van Roger's principiële, praktische en mensbeschouwelijke uitgangspunten heeft zich een breed spectrum van werkwijzen en ideeën ontwikkeld. De cliëntgerichte gesprekstherapie heeft zich gedifferentieerd, zowel naar individuele cliënten als naar verschillende categorieën van cliënten, en heeft ook toepassingen gevonden in andere opstellingen dan het traditionele tweegesprek.

Bij al deze veelvormigheid heeft het de cliëntgerichte benadering ontbroken aan integrerende theorievorming: waaruit precies bestaat de cliëntgerichte identiteit? Inmiddels heeft zij zich ontwikkeld tot een op zichzelf staande therapierichting, naast de beide andere erkende hoofdstromingen: de psychoanalyse en de gedragstherapie. Belangrijke basisbegrippen uit de cliëntgerichte oriëntatie zijn gemeengoed geworden binnen de gehele psychotherapeutische professie.

Dit leerboek presenteert een evenwichtig, theoretisch onderbouwd overzicht. Een team van twee Nederlandse en twee Vlaamse redacteuren is er in geslaagd een systematisch geheel samen te stellen dat alle belangrijke onderwerpen en opvattingen uit de cliëntgerichte oriëntatie omvat. Het verheugt hen, dat zij negentien vooraanstaande auteurs bereid hebben gevonden aan deze strakke en consequente opbouw vorm en inhoud te geven.

De thema's die uitgewerkt worden zijn:

• Uitgangspunten.
• Authenticiteit en onvoorwaardelijke positieve gezindheid.
• Het beleven.
• Empathie.
• Theorie van de persoonlijkheidsverandering.
• De existentiële dimensie.
• Focussing in therapie.
• De hier-en-nu relatie in de cliëntgerichte therapie; het interactionele gezichtspunt.
• Het mensbeeld van de cliëntgerichte therapie.
• Intake en indicatiestelling.
• De psychopathologie in haar betekenis voor de cliëntgerichte gesprekstherapie.
• Fasering en strategieën in de gesprekstherapie.
• Psychotherapeutisch interveniëren binnen de cliëntgerichte benadering.
• De interactioneel gerichte therapeut aan het werk.
• Cliëntgerichte kinderpsychotherapie.
• Cliëntgerichte partnerrelatie- en gezinstherapie.
• Cliëntgerichte groepspsychotherapie.
• Overeenkomsten en verschillen van cliëntgerichte psychotherapie met de belangrijkste andere psychotherapeutische benaderingen.

---

Kennis - Handboek ontwikkelingsgericht coachen
De communicatietechnieken en -vaardigheden die je bij counselling en coaching gebruikt, leer je via het cd-pakket, de counsellingsboeken en de praktijktrainingen. Deze vaardigheden kun je zowel voor counselling als coaching gebruiken. Het volgende boek is geheel op het coachen toegespitst. Ook studenten die zich in het counsellen willen specialiseren, hebben veel aan dit boek, omdat het je helpt actiegericht te werken en niet al te lang in de “probleemfase” te blijven zitten. Zowel voor je cliënten als jezelf, is de kennis uit dit boek zeer waardevol. Een verschil tussen counsellen en coachen is dat je bij counsellen het tempo door de cliënt laat bepalen, terwijl bij coaching de coach vaak het tempo bepaalt. De coach werkt meer tijd in fase 3 van het model van Egan, en de counsellor verblijft langer in fase 1. Coachen is over het algemeen mentaler, terwijl bij counsellen meer met emoties wordt gewerkt.


Kennis - Handboek ontwikkelingsgericht coachen
 
Het hoofddoel van dit boek is het aanreiken van kapstokken om het persoonsgerichte aspect in coaching methodisch te kunnen hanteren. Dit wordt concreet gemaakt in een modulaire opbouw van de methodiek. Het boek bevat veel schema’s, technieken, voorbeelden, cartoons en vier uitvoerige cases uit diverse sectoren. De modellen zijn oorspronkelijk en resultaat van onderzoek.
 
Het uitgangspunt is dat als je mensen vooruit wilt helpen in hun ervaringen, activiteiten of projecten, je meer moet doen dan ondersteunen of acties opvolgen. Het ontwikkelingsgerichte aspect bestaat erin na te gaan hoe de persoon alles wat hij doet en meemaakt meer onder zelfsturing kan brengen.
 
Bovendien worden de modellen en technieken stevig onderbouwd met een visie op wat coaching als maatschappelijke trend kan betekenen. Coaching is een nieuwe naam, maar ook een nieuwe gespreksvorm, dat zich profileert naast advies, therapie, leiderschap, opleiding, en hulpverlening. Het unieke van coaching is dat het aspecten uit het persoonlijke leven van mensen niet als problemen bekijkt, maar plaats in een educatief en ontwikkelingsgericht kader. Coaching transformeert problemen, gebeurtenissen, patronen en verstrengelingen door ze onder projectmatige zelfsturing te brengen.
 
Doelgroep: leidinggevenden, dienstverleners, vertegenwoordigers, rekruteerders, consulenten, trainers, leraars, enz.
 
Handboek Ontwikkelingsgericht coachen: