THOM PANNEBAKKER - Rob is ca. 12 jaar werkzaam geweest bij Datastream. In vele support-gerelateerde functies o.a. als account-manager. Datastream is het grootste systeem ter wereld als historische bron voor Institutionele beleggers. Nergens anders is zoveel financieel economische informatie zowel breed als diep op elke plaats ter wereld ‘hier en nu’ direct historisch beschikbaar.

Dit bedrijf, waarvan 't hoofdkantoor in Londen staat, is vanaf 1992 onderdeel van de op Amerikaanse beurs genoteerde Primark. Men verzorgt wereldwijd o.a. alle vormen van beursnoteringen, inclusief tientallen jaren historie.

Maar ook macro economische data, rente en valuta gegevens, en alles wat in dit opzicht relevant is. Dagelijks worden ruim 1,2 miljoen gegevens als update toegevoegd aan de reeds bestaande databank. Zo worden o.a. ruim 3000 grootste beleggers ter wereld van relevante feiten voorzien. Maar ook universiteiten en dagbladen bouwen en vertrouwen al tientallen jaren op deze astronomische databank.

Zo wordt o.a. veel research gedaan, beslissingen verder onderbouwd. Financiële specialisten staven vele adviezen met deze data. Het geld dat hiermee gemoeid is beslaat dagelijks honderden miljarden. Zelfs marginale afwijkingen kunnen dus grote gevolgen hebben. Vrijwel alles is volledig geautomatiseerd. Toch legt de eindcontrole uiterst grote verantwoordelijkheid bij alle betrokken medewerkers.

Anno 1999 wordt in vrijwel elke sector behoorlijk onder druk gewerkt. Maar met alle organisatorische en technologische ontwikkelingen en professionaliteitseisen bij dit bedrijf, is de werkdruk als logisch gevolg vooral binnen hier veel groter.  Het is en blijft een grote uitdaging om hiermee professioneel om te blijven gaan.

Terechte hoge verwachtingen leiden voorspelbaar tot spanningsvelden binnen het team. Samen ben èn blijf je immers verantwoordelijk voor het waarborgen van optimale dienstverlening.  Het is een fantastische club collegae! En juist om die reden kon hij het er best zo’n 12 jaar volhouden. Daar is enorm veel te leren!

Doel van haar afnemers. Zorgvuldig worden alle risico’s gespreid over diverse beleggings- mogelijkheden. (Asset-Allocation) en worden ‘risk and return’ voortdurend opnieuw afgewogen en gespiegeld aan de hektiek van de markt. Bijstellen van de vele winstverwachtingen en -analyses.

Vraag en aanbod bepalen immers alle beurskoersen wereldwijd. Per definitie is een vermenging van feiten en meningen allesbepalend voor hetgeen zich altijd weer voltrekt. Er is echter ‘n keerzijde aan dit proces. Na 1 jaar van diepgaande studie en verkenning op ‘t gebied van  Werkdruk,  Stress, motivatie en productiviteit, werd op verzoek van Dr Hein Heijen een gastcollege gegeven.

Stress 
Uit deze beschrijving komen de volgende "dagelijkse" stressoren: 
• Veelheid van gegevens, zoals reeds gemeld dagelijks 1,2 miljoen 
• Wijze van aanleveren, dezelfde elektronische "taal", verwerkbaar en uitwisselbaar. 
• Tijd, dagelijks zijn er meerdere deadlines i.v.m. sluiten en openen van beurzen
   over de gehele wereld. 
• Juistheid van gegevens, deze gegevens vormen de basis voor grote beslissingen 
  dus screening op juistheid en volledigheid is een must. 
• Het verzamelen en publiceren van de gegevens. Het sluitstuk van het geheel 
  is hetgeen bij de klanten op het scherm wordt weergegeven. 

Uit bovenstaand blijkt dus een dagelijkse hectisch opereren op alle fronten. Echter met opbouwende routinematigheid, goede apparatuur, programmatuur en eenduidige afspraken kunnen veel problemen voorkomen of tot een minimum beperkt worden.

Krachtenspel 
Waarom was Brazilië in de problemen, waarom ging het met de Yen slecht, wat gebeurde er in het verleden met het Engelse Pond? In de financiële wereld blijkt het handelen of het stemming maken door toonaangevende personen of instanties voor koersen en zelfs nationale economieën van grote invloed en het kan zelfs desastreus zijn. De zo vaak genoemde zeepbel is echt aanwezig.

Mondialisering 
Groter is het probleem van de toenemende mondialisering van het bedrijfsleven aldus Rob. De wereld wordt steeds kleiner. Elektronische snelwegen voor dataverwerking en informatie kennen geen grenzen en zijn direct bereikbaar. Maar hoe functioneert de mens, ongeacht welk niveau in de organisatie? Hoe kunnen beslissingen genomen worden voor en over andere mensen aan de andere kant van de wereld.

Een West-Europese employee leeft, reageert en werkt anders dan een collega uit het verre oosten of van welk continent dan ook. Beslissingen over bezetting van afdelingen gebeuren door het tellen van het aantal "poppetjes" en door pennenstreken.  Elk kwartaal wil de Amerikaanse belegger klinkklare resultaten zien. N.b. Globalisering wil elke belegger optimaal aan zijn trekken laten komen.

Dat gaat op enig moment ergens ten koste van iets. De verwachtingen en druk lopen - vooral en voornamelijk onderhuids! - op. Human Resource Management kan soms onbedoeld en onbewust het kind van de rekening worden. In vicieuze cirkels terecht gaan komen. Zelfdestructie wordt meer regel dan uitzondering. Korte termijn belangen worden versterkt door parasitair gedrag jegens het personeel. De relatiegevoeligheid neemt af tot het absolute vriespunt. Men voelt op enig moment geen enkele oprechte binding meer met enige werkgever.  De leasebak en het riante salaris wordt immers overal wel betaald voor kansrijke kandidaten. Tot groot genoegen van Headhunters en overige arbeidsbemiddelaars…

Deze problematiek heeft ook Rob aan het denken gezet en tot actie gebracht. Het boeiende werk en die perfecte teamgeest heeft hem enkele jaren doen twijfelen. Maar uiteindelijk balancerend vlak voor de snijlijn: productiviteit - stress - demotivatie - heeft hij zijn plan getrokken. Vanuit het bewustzijn dat vooral gemotiveerde mensen duurzame topprestaties blijven leveren, heeft hij alle mogelijkheden en beperkingen in dit werkveld diepgaand onderzocht. Kwam hierbij uit op de apert toegevoegde waarde van StressManagement.
 

StressManagement
Stressmanagement is nu zijn hoofdthema. Jaarlijks worden vele miljarden aan ziektekosten uitgegeven. Het aandeel psychische klachten hierin is enorm. De  meeste ten gevolge van o.a. de bovenstaande beschreven stressoren èn niet tijdige signalering door de werknemer zelf of zijn omgeving.....

De betreffende ministeries, vakbonden, bedrijfsvereniging-en, brancheorganisaties, uitkerende instanties en zeker ook het bedrijfsleven zelf zijn zich hiervan bewust. Er wordt door deze betrokken aandacht geschonken, onderzoek verricht en enquêteformulieren naar leden verzonden. Maar een concrete eerste stap naar buiten is nog door niemand gezet.

Ligt hier onze taak?
Is het mogelijk om hier de CONSENSUS OMNIUM de gemeenschappelijke overtuiging van alle betrokkenen omtrent stressmanagement te bereiken?

Actie is bewustwording stelt Rob
Hoe krijg je hier beweging in? Dan wordt er teruggekeken naar het mechanisme zoals hiervoor beschreven over Brazilië, de yen en het pond. Wie of wat is zodanig voor stressmanagement toonaangevend? Wie of wat legt zoveel gewicht in de schaal dat de anderen wel "moeten" volgen om de aansluiting en/of het gezicht niet te verliezen. Dienen politieke topfiguren, de landelijke pers of academische grootheden gemobiliseerd te worden....... En zo ja, hoe...?

Helaas vervalt Rob nu in vaagheden. Maar stelt dat achter de schermen hard gewerkt wordt. Scenario’s blijken al ver gevorderd te zijn. Begin 2000 gaat het een en ander gebeuren.  Meer kan Rob niet vertellen. Echter wel het volgende interessante: Van binnenuit, vanaf de werkvloer op elk niveau, dient er ook beweging te komen. Een "product" in de vorm van een presentatie is bijna klaar. Een standaard werk dat voor elke branche en soort bedrijf kan worden aangepast. Deze presentaties kunnen gebruikt worden door organisatiebureaus maar zeker ook door ons als (aankomende) counsellors. Het wordt nog uitgetest en daarna gelanceerd. Over de inhoudelijkheid kon nog niets gezegd worden.

Rob, om in de sfeer van Kerstmis te blijven, je hebt een pakje op tafel gezet, verteld wat er in zal kunnen zitten maar uitpakken is nog niet toegestaan. Dat vind ik jammer! Desalniettemin was het een leerzame, dynamische avond voorzien van de nodige dosis humor. Bedankt, ook namens medestudenten, en Psychodidact! Maasbracht, december 1999

Naschrift - Paul van Schaik
Dat pakje doet me opeens denken aan een verhaal van Franz Kafka, waar iemand zijn leven lang voor een poort wacht, omdat hij meent dat hij er niet door mag. De poortwachter had gezegd dat er nog nooit iemand doorheen gegaan was.....vlak voor zijn dood bleek, dat de poort juist voor hem bleek te zijn. De man had van alles "geprobeerd" om toegang tot die poort te krijgen, terwijl hij er alleen maar doorheen hoefde te lopen. De wachter was een illusie van zijn denken.....Het pakje heeft geen vaste inhoud, de inhoud is een interactie tussen degene die het maken en de mensen die het uitpakken. Op mijn vraag hoe Rob Adank dit gastcollege heeft ervaren antwoordde hij kort en krachtig: