Counselling - Coaching - StressManagement

Sinds 10 jaar ben ik A-verpleegkundige van oorsprong- werkzaam op de Zeeuwse hartcatheterisatiekamer in het Ziekenhuis Walcheren te Vlissingen. Op deze kamer worden onder andere pacemakers geïmplanteerd en hartcatheterisaties gedaan. Dit is een diagnostisch onderzoek om onder andere afwijkingen aan de kransslagaders van het hart vast te leggen.) Een onderzoek waarbij vele complicaties mogelijk zijn zoals hartritmestoornissen. Deze onderzoeken zijn routinematig voor de uitvoerenden, echter zeer ingrijpend en beangstigend voor de patiënt. Goed om steeds weer bij stil te staan dat de impact enorm kan zijn…….


Elke patiënt die voor dit onderzoek komt is angstig, om allerlei redenen:

• Niet weten wat ze te wachten staat.
• Niet weten wat ze zult  gaan ervaren.
• Angst voor pijn.
• Angst voor de dood. (1 op de 1000 overlijdt op tafel )
• Angst voor de uitslag van het onderzoek
• Angst voor invloed van de uitslag van het onderzoek op het toekomstbeeld.(toekomstverwachting)
• Angst / onzekerheid m.b.t. vreemde omgeving en de hulpverlener waarvan de patiënt afhankelijk is.
• Schaamte met betrekking tot het eigen lichaam.
• Schaamte voor al deze angsten.

En deze lijst kan nog verder aangevuld worden. Deze angsten uiten zich in allerlei lichamelijke reacties, een bepaald gedrag en manier van communiceren.


Waarom is het zo belangrijk deze angst te reduceren?
Vooral omdat angst allerlei fysiologische reacties op gang brengt die nadelig kunnen zijn voor het onderzoek. Niet minder belangrijk is toch de drang die ik als verpleegkundige voel om de patiënt een zo groot mogelijk gevoel van vertrouwen en veiligheid te bieden.


Waarom helpt counselling?
Met counselling kun je erachter komen welke gevoelens een rol spelen, waar is hij of zij bang voor? Heeft de patiënt baat bij zoveel mogelijk informatie of juist bij zo min mogelijk informatie? Hoe kun je de patiënt zich zo prettig mogelijk laten voelen?

De wisselwerking tussen patiënt en verpleegkundige is net zo belangrijk voor het slagen van de procedure als dat het geval is bij de wisselwerking tussen counsellor en cliënt.

De verpleegkundige met counselvaardigheden kan heel veel betekenen voor de patiënt, is mijn ervaring….. De patiënt die zich zodanig gerespecteerd voelt dat hij of zij zichzelf kan zijn en daardoor zijn angsten durft te uiten, heeft werkelijk een open communicatie met de verpleegkundige. Daardoor zijn weerstanden meestal te overbruggen.

In plaats van iemands woorden: “Ik ben bang” te sussen met “ach mevrouw, U zult zien dat het meevalt……..” wordt er nu door ons team gericht gevraagd “Wat vindt U eng, bedreigend?"


De resultaten van counselling.
Ik heb er voor mijn opleiding een verslag over geschreven en het leuke is dat ongemerkt de sociale beïnvloeding z’n werk doet. De open vragen die ik stelde werden eerst wat argwanend aangehoord maar al vlug overgenomen. Onder andere hierdoor - althans dat is míjn overtuiging - hebben wij over het algemeen zeer tevreden relaxte gerustgestelde patiënten, die blij zijn met ons team. Daar ben ik wel een beetje trots op.

Er wordt gesproken over alles, de thuissituatie, de toekomst, een eventueel vervolg op het onderzoek. (bijv. “dotteren” of bypassoperatie) Patiënten die gereanimeerd zijn vraag ik altijd naar bijna-doodervaringen. Ik heb nog níemand meegemaakt die niet ontzettend blij was dat te kunnen vertellen…. artsen vinden het meestal flauwekul. Ik zou nog legio voorbeelden kunnen aandragen maar ik denk dat iedereen wel voelt wat counselling kan doen…. 


Cultuurverandering.
Natuurlijk kan een counsellor ook veel betekenen in de nazorg van patiënten. Als ik dit aankaart bij de verschillende disciplines is de eerste reactie vaak: “Daar hebben we een klinisch psycholoog voor”. Dat vind ik erg jammer. Steeds weer blijkt  - in míjn ervaring - dat een counsellor die al z’n kwaliteiten in z’n werk gebruikt zeer gewaardeerd wordt, maar zodra de patiënt de afdeling verlaat wordt er toch een hulpverlener met universitaire titel ingeschakeld. Ik ben er steeds mee bezig hoe ik dit beeld positief kan beïnvloeden.