Counsellen met behulp
van het Enneagram als procesmodel
Workshop met Paul
van Schaik
Als je
counselt, help je iemands probleem op te lossen. Een probleem oplossen
kan op verschillende wijzen. Je kan bijvoorbeeld snel een oplossing aandragen,
zonder erg diep op het probleem in te gaan. Een half jaar geleden begon
mijn monitor te brommen. Ik gaf een flinke tik en het probleem was verholpen.
Geen diagnose, geen specialist, geen methode, maar een ad hoc oplossing.
Intuïtie volgen en gelijk wat doen kan goed helpen.
Bij counselling gebruik je je counselvaardigheden om iemand diepgaand te
helpen. Als je die vaardigheden in een model toepast, kun je systematisch
en overzichtelijk werken. In mijn opleiding moest ik met het model van
Egan werken. In de praktijk kon ik er niet mee uit de voeten, omdat er
fouten in zitten. Egan gaf zelf ook aan dat je van zijn model diende af
te wijken als het nodig was, maar het was systematisch nodig. Daarom ben
ik op zoek gegaan naar een beter model. Door een boek van J.G. Bennett
waarin hij de werking van het enneagram als procesmodel uitlegt kwam ik
op het idee om het proces van counselling erin te leggen. De puzzel waar
ik eigenlijk jaren mee had geworsteld, maakte ik toen in 17 minuten. Opeens
kreeg ik het gevoel alsof alles op de juiste plaats viel.
Daarna heb ik het uitgewerkt en gemerkt dat het een geweldige steun is
tijdens het counsellen, het oplossen van andere problemen of het bestuderen
van processen. Als je namelijk weet in welk stadium een bepaald proces
zich bevindt, dan weet je ook wat je dient te doen om te zorgen dat het
verder gaat. Je leert processen in z’n geheel te zien, van begin tot eind.
De waarde van het model ligt hem in het overzicht dat het je biedt. Voor
ik dit model gebruikte raakte ik als counsellor wel eens de weg kwijt en
ik draaide met de cliënten mee in hun cirkeltje. Nu weet ik vooraf
wanneer ze willen terugvallen en ben ze steeds voor.
Van begin tot eind houd je als counsellor het proces in de gaten. Waar
zijn we op dit moment? (Evaluatie) Je leert ieder van de 9 punten blindelings
herkennen. Als het nodig is stuur je als counsellor het proces. De invulling
ervan komt uit de cliënt. De cliënt bepaalt wat zijn probleem
is, welke doelen hij stelt, hoe hij die wil bereiken. Als counsellor zorg
je ervoor dat het lukt. Je laat hem zien waar hij nu is en wat hij doet.
Door systematisch en stap voor stap te werken, krijgt de cliënt inzicht
in zijn situatie en leert gelijk de blauwdruk voor het oplossen van problemen,
zodat hij later minimale hulp nodig heeft.
Het enneagram is een meerdimensionaal model. Je ziet er tegelijk de planning
van het counsellen in en de weg die iemand gaat. Het is belangrijk te beseffen
dat de weg anders is dan de planning. De weg die iemand gaat is van probleem
via oplossingen naar zijn doel. Maar je bepaalt altijd eerst een doel,
voordat je aan oplossingen gaat denken.
Het enneagram zou je kunnen vergelijken met het laatste geschenk uit de
doos van Pandora: hoop, omdat je ondanks alle ellende, chaos, problemen
en verwarring je tegelijk bewust bent van het groter geheel. Hoewel er
momenten zijn dat je het niet meer ziet zitten, zie je tegelijk je doelen
en de wegen daar naar toe. Dit inzicht geeft je de kracht, om je zoals
de Baron van Münchhausen aan je eigen haren uit het moeras te trekken.
Als je daar eenmaal de smaak van te pakken krijgt, dan ga je problemen
ervaren als uitdagingen. Het is mogelijk dat je het zo leuk gaat vinden
dat je geen enkele uitdaging meer uit de weg gaat.
In deze workshop gaan we gezamenlijk de mogelijkheden van het enneagram
als procesmodel verkennen. We kijken hoe het in de praktijk kan werken.
Samen diepen we een case uit. Laten we onszelf als case nemen. We gaan
er van uit dat we een counsellor zijn, die zijn of haar eigen praktijk
wil beginnen of al begonnen is, maar zichzelf beter in de markt wil zetten.
Het lijkt me boeiend om te zien tot welke resultaten we komen, aangezien
60 mensen meer ideeën hebben dan 1…….. In het proces en de stappen
die je neemt, is er geen verschil tussen een eigen praktijk opzetten en
het helpen van een cliënt met een probleem of het repareren van een
computer. Hierin schuit namelijk de kracht van het enneagram; het proces
is altijd gelijk, de details kunnen variëren. Je kunt ze waarnemen,
laten voor wat ze zijn, zonder je erin te verliezen.
Je krijgt 2 workshops
in één:
-
Het leren counsellen met het
Enneagram als procesmodel.
-
Het opzetten van een eigen praktijk.
Meer over het
enneagram als procesmodel.
|
