Verslaving en Recovery Coaching en Counselling

Verslaving komt overal in de maatschappij voor en is er in vele soorten en maten. Sommige mensen zijn als recreatieve drank of drugsgebruikers begonnen en zijn na verloop van tijd de grens van de verslaving overgegaan. Anderen zijn al jong begonnen of na een stressvolle periode vervallen in verslavingsproblematiek. Voor de meeste verslaafden geldt dat ze te maken hebben met emotionele belemmeringen/blokkades en ze verdovende middelen gebruiken om deze niet te voelen.

De digitale revolutie heeft tevens nieuwe verslavingen op ons pad gebracht: verslaving aan social media, online gokken, gamen, etc. Deze ontwikkelingen hebben ervoor gezorgd dat steeds meer hulpverleners een opleiding in de verslavingszorg volgen. Verslavingscounsellors kunnen een zeer belangrijke rol vervullen bij verslavingsproblematiek. Ze kunnen mensen zowel helpen in het proces van clean worden, als in het weer opbouwen van een waardevol en zinvol leven tijdens het herstelproces.

Onze opleiding Verslaving en Recovery Coaching en Counselling is een uitgebreid specialisatieprogramma dat is ontworpen om professionals op te leiden in het ondersteunen van individuen en families die worden getroffen door verslaving.

Gezien de complexiteit van verslaving en herstel, is het essentieel dat hulpverleners diepgaande kennis, praktische vaardigheden en persoonlijk inzicht ontwikkelen binnen dit vakgebied. Dit programma wordt daarom uitsluitend aangeboden als specialisatie voor mensen die al zijn opgeleid als coach/counsellor.

Tijdens de duur van de opleiding zul je:

• De volledige reikwijdte van verslaving en recovery counselling leren.
• Praktische tools en evidence-based methoden leren.
• Persoonlijk en professioneel groeien om met vertrouwen in het veld te kunnen werken.
• Leren hoe je jezelf met vertrouwen kunt positioneren binnen de verslavingszorg – of je er nu voor kiest om je eigen praktijk op te bouwen of binnen een kliniek te werken.
• Leren om professioneel te interveniëren bij verstoringen in het counsellingproces en om verschillende houdingen en technieken toe te passen.

Om het werk in de verslavingszorg goed te kunnen doen moet je stevig in je schoenen staan. Daarom is het belangrijk dat je tijdens de opleiding, naast het leren van kennis en vaardigheden, ook een persoonlijk groeiproces doormaakt als mens en als professional. In de opleiding leer je jezelf beter kennen en kom je erachter hoe jij je verhoudt tot dit vakgebied. Deze persoonlijke groei vindt plaats doordat je tijdens de opleiding afwisselend counsellor en cliënt bent tijdens de oefeningen, je intervisie en supervisie doet, en je in je portfolio reflecteert op jouw ontwikkelingsproces.

Het programma Verslaving en Recovery Coaching en Counselling richt zich op zes kernthema’s: werken met mensen die worstelen met allerlei vormen van verslaving, familiecoaching bij verslaving, recovery coaching, interventies als hulpmiddel, psychische stoornissen, trauma en verlies, en jezelf positioneren als professioneel coach/counsellor. Deze onderwerpen worden hieronder toegelicht.

1. Introductie in verslavingscounselling
   Deze module biedt een introductie tot het complexe onderwerp verslaving, met focus op zowel de theoretische als de praktische kant van het begeleiden van mensen die worstelen met verslaving. Je krijgt kennis over allerlei soorten verslavingen, de onderliggende oorzaken, de neurologische en fysieke impact en hoe verslaving het gehele systeem rondom de verslaafde persoon beïnvloedt. Je leert daarnaast welke methodieken je kunt toepassen wanneer je werkt met verslavingsproblematiek.
2. Familiecoaching bij verslaving
   Verslaving van een naaste heeft een grote impact op de omgeving. De familie, partner, kinderen en vrienden lijden vaak onder het verslavingsgedrag van de verslaafde. De ondersteuning van de familie is in alle fasen van het herstelproces belangrijk. In de fase van actieve verslaving om de verslaafde te overtuigen hulp te zoeken (interventie) en na de afkickfase om de verslaafde te ondersteunen bij het opbouwen van een nieuw leven en de relatie weer op te bouwen. Dit proces vraagt nogal wat van de betrokkenen. Daarnaast hebben naasten vaak hulp nodig bij het zelf loskomen van patronen als co-dependency, oordelen en eigen verslaving.
3. Recovery coaching
   Een recovery coach begeleidt mensen in herstel om hun leven weer op een constructieve manier op te pakken. Je leert alle kennis en vaardigheden die nodig zijn om zowel de verslaafde als zijn/haar omgeving te begeleiden naar een stabiel leven na de verslaving. Dit biedt vele uitdagingen, want mensen hebben tijdens de periode van actieve verslaving vaak veel stukgemaakt en verloren. Denk hierbij bijvoorbeeld aan de relaties met familie, partner en kinderen, verlies van werk en inkomen en de impact op de gezondheid.
4. Interventies inzetten als middel
   Het doel van een interventie is om de verslaafde te confronteren met de gevolgen van de verslaving, waardoor hij/zij hulp gaat accepteren en zich laat behandelen in een kliniek. Het is een zeer intensief proces, waarin je de familie begeleidt en de verslaafde confronteert. Het is een onderdeel dat veel van jou als counsellor vraagt en waarvoor je stevig in je schoenen moet staan. Je leert in dit blok om een interventie uit te voeren en wat er nodig is om na de interventie de verslaafde naar de kliniek te begeleiden.
5. Kennis over psychische stoornissen (dubbele diagnoses), trauma, rouw en verlies
   Bij verslaving is er (bijna) altijd sprake van een dubbele diagnose (verslaving en een psychische stoornis) en trauma of rouw. Ondanks dat jij als verslavingscounsellor de cliënt niet mag diagnosticeren of behandelen, is het wel belangrijk dat je kennis hebt van psychische stoornissen en trauma.
6. Jezelf positioneren als verslaving en recovery coach/counsellor
   Je leert hoe je jezelf met vertrouwen neerzet als een bekwame, betrouwbare en professionele verslaving en recovery coach/counsellor. Of je nu droomt van het starten van je eigen praktijk of van werken in een kliniek.

In de opleiding leer je daarnaast om op professionele wijze te interveniëren bij verstoringen in het begeleidingsproces en verschillende houdingen en technieken toe te passen.

Onze opleiding wordt in één groep aangeboden voor zowel Nederlands- als Engelstalige studenten. Tijdens de plenaire onderdelen wordt er in het Engels lesgegeven, maar je oefent ook in kleinere groepen met zowel Nederlandse als internationale medestudenten. Dat maakt de opleiding extra leerzaam én inspirerend.

Het lesmateriaal en de literatuurlijst zijn beschikbaar in zowel het Nederlands als het Engels. Ook kun je zelf kiezen of je je verslagen in het Nederlands of in het Engels schrijft.

De docent heeft jarenlange ervaring met het tweetalig begeleiden van opleidingen. Onze ervaring is dat wanneer je in het Engels een normaal, alledaags gesprek kunt voeren, je uitstekend kunt deelnemen aan deze opleiding.

Het doel van het programma is je klaar te stomen voor het werkveld van Verslaving en Recovery Counsellor. Aan het eind van het programma heb je een goed gevulde toolbox om verslaafden en hun omgeving te begeleiden in het afkick- en herstelproces. Je wordt je bewust van de vele verschijningsvormen van verslaving en leert om als verslavingdeskundige counsellor te navigeren in het verslaving/hulpverleningsproces.

Na afronding van de opleiding Verslaving en Recovery Coaching en Counselling kun je een eigen praktijk beginnen als verslavingscoach, verslavingscounsellor en recovery coach. Je kunt de verslaafde en diens omgeving begeleiden in het hele traject van (afkicken van) verslaving en herstel.

We hebben inmiddels meerdere afgestudeerden die in een verslavingskliniek werken. Met ons diploma is het dus zeker mogelijk om in een kliniek of safehouse aan de slag te gaan. Of je wordt aangenomen hangt uiteindelijk af van de betreffende kliniek, omdat iedere organisatie haar eigen beleid en voorkeuren heeft.

Verslavingsklinieken werken met verschillende soorten hulpverleners, zoals verslavingsartsen, psychologen, agogen, ervaringsdeskundigen en counsellors. Het is goed om te weten dat counsellors binnen klinieken meestal niet declarabel zijn. Of een kliniek counsellors inzet, hangt daarom mede af van hun declaratiebeleid.

Met deze opleiding word je dus niet automatisch declarabel in een kliniek, maar we zien in de praktijk dat er meerdere klinieken zijn die graag samenwerken met onze afgestudeerden.

Deze opleiding is bedoeld voor hulpverleners die al ervaring hebben in het werkveld en zich willen professionaliseren middels een gedegen opleiding in de verslavingszorg. Daarnaast is de opleiding zeer nuttig voor coaches/counsellors die in hun praktijk te maken hebben met verslaving en zich willen specialiseren of willen laten bijscholen op het gebied van verslaving. Tevens is de opleiding geschikt voor mensen die zelf met verslaving te maken hebben (gehad) en hun ervaringsdeskundigheid om willen zetten naar professioneel handelen. Voor deelnemers die zelf verslaafd zijn geweest, geldt dat ze in herstel (clean) zijn voor ze aan de opleiding beginnen.

Mensen die nog geen coachopleiding hebben gevolgd moeten eerst onze opleiding Coaching en Counselling Jaar 1 volgen.

Er zijn twee toelatingseisen voor deze specialisatieopleiding:

1. Minimaal Middelbaar Beroepsonderwijs (MBO niveau 4) en/of voldoende levenservaring en motivatie. Klik hier voor de mogelijkheden als je niet aan deze eis voldoet.
2. Een afgeronde opleiding op het gebied van coaching en counselling van minimaal 10 dagen. Afgestudeerden van Coaching and Counselling Jaar 1 (en/of Jaar 2) kunnen worden toegelaten tot dit specialisatieprogramma. Als je een diploma van een andere coaching/counselling-opleiding hebt, kun je mogelijk worden toegelaten tot de specialisatie. Neem contact met ons op voor de mogelijkheden.

Het werken met verslavingsvraagstukken vereist van jou als coach bepaalde competenties, motivatie en levenshouding. Om vast te stellen of de opleiding geschikt is voor jou, voert de docent een intakegesprek (45 minuten) met alle aspirant-studenten. Tijdens het gesprek wordt bekeken of aan de eisen wordt voldaan om goed te kunnen functioneren in de opleiding, en daarnaast of je het aankan om in de toekomst qua persoonlijkheid, ontwikkeling en vooropleiding cliënten te begeleiden.

Het lesprogramma bestaat 15 lesdagen en 8 online sessies van 2 uur. Je leert de kennis, vaardigheden en persoonlijke ontwikkeling die je als verslavingsdeskundige coach/counsellor nodig hebt. De volgende onderwerpen komen aan bod:

Module 1: Introductie tot verslavingscounselling – Inzicht in verslaving (3 dagen)

• Definitie, oorzaken en mechanismen van verslaving.
• Psychologische en neurologische effecten, kenmerken van verslaving.
• Rol van de verslavingscoach.
• Overzicht van zorgsystemen en interdisciplinaire samenwerking.
• Minnesota-model en andere modellen.
• Methodieken in coaching bij verslaving (bijv. motiverende gespreksvoering, zelfvertrouwen model).

Module 2: Familiecoaching bij verslaving (3 dagen)
Verslaving wordt vaak gezien als een familieziekte, want het hele systeem lijdt eronder. In deze module leer je de familie en naasten van verslaafden te begeleiden.

• De familie en omgeving van de verslaafde begeleiden in het omgaan met de verslaafde.
• Psycho-educatie geven over (de diverse vormen van) verslaving (middelen, gedrag, proces).
• Familieleden individueel begeleiden (co-dependency doorbreken, eigen verslaving onder ogen zien en eigen behoeften en grenzen onderzoeken).
• Systeemgesprekken begeleiden.
• Hechtingsproblematiek, trauma, verlies, co-dependency en systeemdynamieken.
• Thema’s: familiesystemen en hun dynamiek, systeem als krachtbron, systeem als uitlokker, systemen laten groeien, individuele groeipaden.

Module 3: Herstel/recovery (5 dagen)
Nadat iemand afgekickt is volgt de fase van herstel. In deze module leer je herstellende verslaafde bij het proces om weer een zinvol leven op te bouwen en clean te blijven.

• Verslaafden begeleiden in het herstelproces.
• Levensgebieden: gezondheid, zingeving, relaties, inkomen, wonen en werk.
• Verschillende coachhoudingen en -technieken toepassen en op professionele wijze te interveniëren bij verstoringen in het begeleidingsproces.
• Methodieken uit de positieve psychologie inzetten.
• De sociale kaart in het hulpverleningslandschap.
• De rol van trauma bij verslaving en post traumatic growth stimuleren.

Module 4: Interventies (3 dagen)
Om iemand te motiveren om deel te nemen aan een klinisch afkickprogramma, is soms een interventie nodig. In deze module leer je welke verschillende opties hiervoor zijn en hoe je een interventie voorbereidt en uitvoert.

• Voorbereiden en uitvoeren interventie (procedure volgens Arise-model, Johnson-model, CRAFT en het bemiddelingsmodel).
• Sociale kaart (verslavingszorg, GGZ instanties, zorgverzekeraar).
• Analyse drugsgebruik en -verleden.
• Draagkracht en draaglast familie.
• Conflictbeheersing, ‘good cop’ en ‘bad cop’ tactieken en geweldloze communicatie.
• Overdracht naar de kliniek en regelen verblijf/reis.

Module 5: Praktijkvoering (1 dag)
In deze module leer je hoe jij jezelf in de markt zet als verslaving en recovery coach/counsellor, of dat nou is met een eigen praktijk, of dat je in een kliniek gaat werken.

• Praktijkvoering professioneel vormgeven (ondernemerschap, verslaglegging, administratie, marketing en hoe je met de AVG omgaat).
• Je eigen praktijk starten.
• Je positioneren binnen een kliniek of collegiaal netwerk.
• Klanten vinden.

Module online: Psychische stoornissen, rouw en trauma (8 online sessies van 2 uur)
Veel mensen met een verslaving hebben ook een andere psychische stoornis, de zogenaamde dubbele diagnose. In deze module doe je kennis op over psychische stoornissen.

• Psychische stoornissen herkennen, dubbele diagnoses en de DSM-V-uitgangspunten.
• Lange termijn gevolgen van verslaving (restschade).
• De effecten van verslaving op de omgeving.
• Herkennen, voorlichten, rehabilitatie (ondersteunende hulpmiddelen, hulpbronnen en training) en doorverwijzen.

Deze opleiding geeft je de kennis, vaardigheden en persoonlijke inzichten om zinvol te werken binnen een belangrijk zorgdomein. Of je je bestaande praktijk verder wilt verdiepen of een nieuwe richting inslaat: dit programma ondersteunt je bij het maken van verschil in je werk met cliënten.